کاهش معاملات معارض و شفافیت مالکیت با اجرای درست قانون الزام/ هوش مصنوعی نمی تواند جایگزین سردفتر شود

کاهش معاملات معارض و شفافیت مالکیت با اجرای درست قانون الزام/ هوش مصنوعی نمی تواند جایگزین سردفتر شود
اردیبهشت 21, 1405
3 بازدید

گفت‌وگو با رئیس کانون سردفتران و دفتریاران استان البرز رئیس کانون سردفتران و دفتریاران استان البرز در گفت‌وگو با روابط عمومی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ضمن پاسخ به سوالاتی در رابطه با قانون تسهیل کسب و کار، قانون الزام به ثبت رسمی معاملات و نقش دفاتر اسناد رسمی در پیشگیری از جرایم به […]

گفت‌وگو با رئیس کانون سردفتران و دفتریاران استان البرز

رئیس کانون سردفتران و دفتریاران استان البرز در گفت‌وگو با روابط عمومی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ضمن پاسخ به سوالاتی در رابطه با قانون تسهیل کسب و کار، قانون الزام به ثبت رسمی معاملات و نقش دفاتر اسناد رسمی در پیشگیری از جرایم به مردم توصیه کرد با پرهیز از تنظیم اسناد عادی، «ثبت رسمی اسناد» را به عنوان تضمین حقوق خود جدی بگیرند.

 

نادره جعفرزاده، رئیس کانون سردفتران و دفتریاران استان البرز در گفت‌وگو با روابط عمومی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در پاسخ به پرسشی در رابطه با تاثیر قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کارها بر حوزه سردفتری گفت: مهمترین تاثیر قانون مورد اشاره را می‌توان مرتبط با برگزاری آزمون سردفتری، پذیرش غیر ظرفیتی و افزایش محسوس تعداد قبول شدگان دانست. البته اگر صادقانه به موضوع بنگریم سردفتری صرفاً مجوز نیست بلکه یک منصب حقوقی حساس است. در قوانین گذشته، سردفتر همیشه «امین حاکمیت» پنداشته شده است درحالی‌که قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار سردفتر را «فعال اقتصادی» میپندارد و از پارادوکس بین این دو نگاه می‌توان به عواقب و آثار منفی آن به خوبی پی‌برد.
تاثیر قانون الزام بر امنیت حقوقی مردم و چالش‌های اجرای آن
رئیس کانون سردفتران و دفتریاران استان البرز در رابطه با قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و تاثیر آن بر امنیت حقوقی مردم، چالش‌های اجرای این قانون و تاثیر آن بر کاهش پرونده‌های قضایی گفت: تاثیر قانون الزام در حوزه امنیت حقوقی مردم از لحاظ کاهش معاملات معارض و کلاهبرداری، شفافیت مالکیت و تثبیت حق در حوزه اسناد عادی، کاهش دعاوی ملکی، افزایش اعتماد عمومی به معاملات ملکی و پیشگیری قبل از درمان مشهود است، اما از چالش‌های مهمی که در اجرای این قانون وجود دارد می‌توان به برخی موارد همچون نارسایی زیرساخت‌های الکترونیک مانند عدم اتصال کامل و پایدار به سایر سازمان‌ها، انتقال بار راستی‌آزمایی و ایجاد مسئولیت مضاعف برای سردفتران، تعارض با عرف بازار معاملات علی‌الخصوص در رویه مشاورین املاک، نبود تعرفه مناسب با حجم مسئولیت، نبود شفافیت در بعضی از عبارات قانون و ایجاد تفاسیر متعدد اشاره کرد. اطلاع رسانی درباره قانون الزام از طریق رسانه‌ها و سایر ابزارها متناسب بوده و باید گفت اگر قانون الزام به درستی اجرا شود و از موازی کاری در این زمینه پرهیز شود حتماً تاثیرات مهمی در کاهش پرونده‌های قضایی خواهد داشت، اما چنانچه قانون به مسیر غیرتخصصی سوق داده شود، یقیناً آثار معکوسی خواهد داشت و باعث افزایش پرونده‌ها در دستگاه قضایی می‌شود.
در تنظیم اسناد رسمی کیفیت نباید فدای سرعت شود
جعفرزاده درباره مطالبات و انتظارات مردم از دفاتر اسناد رسمی اظهار کرد: مردم به تناسب پیشرفت امور الکترونیک در سال‌های اخیر تقاضای سریع و آنی بودن فرآیند تنظیم سند را دارند که البته خواسته به‌حقی است ولی دو نکته در این راستا حائز اهمیت است. نکته اول: وجود زیرساختهای پایدار آماده وابسته به اینترنت است که متاسفانه در بسیاری موارد به علت قطعی‌های مکرر اسباب عدم رضایت همکاران و ارباب رجوع می‌شود. نکته دوم و مورد مهم دیگر این که، مراجعان باید توجه داشته باشند که نگارش سند بار حقوقی وسیعی برای سردفتران و مردم دارد، لذا نمی‌توان صرفا به فرم‌های از پیش آماده، اکتفا کرد و شاید هر سندی در مرحله تنظیم و نگارش، با شرایط و درخواست‌های متقاضی آن با سند مشابه دیگر متفاوت باشد و غفلت از این مهم تبعات غیرقابل جبرانی به دنبال دارد، لذا باید دقت داشت که در تنظیم اسناد کیفیت نباید قربانی سرعت شود.
نقش و جایگاه دفاتر اسناد رسمی در پیشگیری از جرایم
رئیس کانون سردفتران و دفتریاران استان البرز در ادامه درباره نقش و جایگاه دفاتر اسناد رسمی در پیشگیری از جرایمی همچون جعل اسناد و معاملات صوری تصریح کرد: دفاتر اسناد رسمی خط مقدم پیشگیری از جعل اسناد و پول‌شویی از این طریق هستند. احراز هویت، کنترل اصالت مدارک، ثبت اسناد در سامانه و حتی دقت حداکثری که سردفتر از باب مسئولیتهای حقوقی و کیفری خود که در هنگام تنظیم سند دارد و ایجاد رد پای مالی و حقوقی برای هر نقل و انتقال باعث جلوگیری از پول‌شویی و معاملات صوری و معارض و زمین‌خواری می‌شوند. ضمناً سردفتران در بسیاری از موارد نقش بازدارنده و پیشگیرانه از تنظیم سند خلاف قانون دارند و صرفاً ثبت کننده نیستند و با تذکر حقوقی و آگاه‌سازی طرفین معامله بسیاری از معاملات ناسالم را از ابتدا متوقف می‌کنند .
هوش مصنوعی ابزاری توانمند که هرگز نمی‌تواند جایگزین سردفتر شود
وی در رابطه با اینکه گسترش سامانه‌های الکترونیک و ثبت دیجیتال اسناد برای دفاتر اسناد رسمی فرصت محسوب می‌شوند یا تهدید، گفت: اگر کشورهای سرآمد در علم حقوق را به عنوان الگو قرار دهیم متضرر نخواهیم شد، لذا استفاده از تکنولوژی یقیناً فرصت تلقی می‌شود نه تهدید، مگر آنکه به علت برداشت ناصواب از قانون و یا به علت عدم شفافیت قانون و موازی‌کاری توانایی تخصصی و انسانی یک سردفتر را با یک پلتفرم یکی بدانیم که حتماً با این دیدگاه جامعه از لحاظ حقوقی دچار خسران عظیم خواهد شد.
نادره جعفرزاده رئیس کانون سردفتران و دفتریاران استان البرز در پاسخ به این سوال که چه اصلاحات قانونی یا اجرایی می‌تواند نقش دفاتر اسناد رسمی را به عنوان مرجع اصلی تنظیم معاملات و اسناد، تثبیت و تقویت کند، تصریح کرد: دفاتر اسناد رسمی نهادی ارزشمند برای نظامات حاکمیتی تلقی می‌شوند که بدون ایجاد بار مالی برای دولت و با سرمایه شخصی و حتی کارآفرینی، نقشی پر رنگ در صیانت از قانون و بهداشت حقوقی و قضایی دارند، لذا حمایت همه‌جانبه و ارتقا جایگاه آنها توسط حاکمیت یقیناً برای جامعه مفید خواهد بود و همانگونه که در کشورهای صاحب نام در عرصه علم حقوق با وجود تکنولوژی و هوش مصنوعی، همچنان نظامات حاکم همیشه به دفاتر اسناد رسمی نگاه ویژه‌ای دارند. متخصصین علم حقوق به خوبی واقفند که تکنولوژی و هوش مصنوعی می‌تواند به عنوان ابزاری توانمند در ارائه خدمات در اختیار سردفتران قرار گیرد ولی هرگز نمی‌تواند با توجه به ماهیت و تغییرات حاکم بر علوم انسانی بالاخص علم حقوق جایگزین یک سردفتر شود و این مهم باید به صورت شفاف در قوانین لحاظ و عنداللزوم قوانین مزبور اصلاح شود تا محلی از ابهام نباشد و بتوان از توانمندی حداکثری نهاد سردفتری در جهت برقراری نظم حقوقی به بهترین شکل بهره‌مند شد.
ضرورت هماهنگی بیشتر دستگاه‌های ذیربط در اجرای قوانین جدید
وی در رابطه با هماهنگی دفاتر اسناد رسمی، دستگاه قضایی و سایر نهادها در اجرای قوانین جدید عنوان داد: بهتر است بگویم سرآمد قوانین جدید و تحولات تقنینی در بخش ثبت املاک قانون الزام به ثبت رسمی معاملات بوده که در زمینه آموزشی و اطلاع رسانی، حمایت نهادهای قضایی و ثبتی در اجرای قانون و ایجاد سامانه‌های استعلام و همکاری در موارد خاص می‌توان نمره قابل قبولی به جهد و تلاش سازمان‌های ذیربط داد، ولی از باب کندی تبادل اطلاعات آنلاین ، پراکندگی رویه‌ها در استان‌ها و مهمتر از همه برخی تفاسیر و برداشت ناصواب از قانون و موازی کاری و کمرنگ نمودن نقش دفاتر اسناد رسمی هنوز به شرایط مطلوب نرسیده ایم.
سند رسمی؛ تضمین امنیت حقوقی مردم
رئیس کانون سردفتران و دفتریاران استان البرز در پایان ضمن یک توصیه و پیام به مردم در اهمیت ثبت رسمی اسناد گفت: مردم عزیز با پرهیز از تنظیم اسناد عادی، «ثبت رسمی اسناد» را جدی بگیرند، سند رسمی تضمین حقوق شماست و دفاتر اسناد رسمی با پیشینه نزدیک به یک قرن به عنوان امین و حافظ حقوق شما در جای جای این مرز و بوم چه در امر مشاوره و تنظیم اسناد رسمی خدمتگزار شما هستند و پیامم به عنوان عضوی کوچک از مجموعه عظیم نهاد سردفتری به مسئولین علی‌الخصوص قانون‌گذاران گرانقدر این است که در زمان تصویب قانون و اصلاح آن حتماً از تجربیات و دانش و نظرات و مشاوره صاحب منصبان عرصه ثبت اسناد رسمی استفاده کنند تا قوانین کاربردی در جهت ارتقای نظم اجتماعی و حقوقی، خروجی مناسب و ارزشمند از زحمات قانون‌گذاران باشد .